Een cliënt vraagt om één akte, één advies of één transactie. Dat klinkt als een eenmalige opdracht. Toch kan sprake zijn van een zakelijke relatie als de dienstverlening uit meerdere stappen bestaat of langere tijd duurt. Die kwalificatie bepaalt wanneer je cliëntenonderzoek moet uitvoeren en welke monitoring daarna nodig is.
Op 1 oktober 2026 publiceerde AMLA de final reports met de definitieve ontwerpen voor twee samenhangende Regulatory Technical Standards (RTS). Het eerste ontwerp bevat criteria voor zakelijke relaties, incidentele transacties en gekoppelde transacties onder artikel 19(9) AMLR. Het tweede werkt het Customer Due Diligence-onderzoek (CDD) onder artikel 28(1) AMLR verder uit. AMLA heeft beide ontwerpen aan de Europese Commissie aangeboden. Daarmee zijn zij nog geen definitief vastgestelde Europese regelgeving.
Voor poortwachters bieden de documenten wel een concretere basis voor de voorbereiding. Eerst moet je bepalen of en waarom cliëntenonderzoek nodig is. Vervolgens bepaalt het cliëntbeeld welke informatie, verificatie en aanvullende maatregelen passend zijn. In dit artikel lees je hoe deze onderdelen samenhangen, wat na de consultatie is veranderd en wat dit in de praktijk betekent.
De AMLR legt de verplichtingen voor het cliëntenonderzoek vast. De RTS onder artikel 19(9) helpen bij het onderscheiden van een zakelijke relatie en een incidentele transactie en bij het herkennen van gekoppelde transacties. De RTS onder artikel 28(1) werken onderdelen van het onderzoek verder uit. De ontwerpen vervangen de definities en verplichtingen uit de AMLR niet.
Begin daarom bij de dienstverlening. Valt die binnen de reikwijdte van de AMLR? Is sprake van een zakelijke relatie of een incidentele transactie? En welke wettelijke aanleiding voor CDD is aanwezig? Pas daarna bepaal je welke onderzoeksmaatregelen nodig zijn. Zo voorkom je dat een dossier veel documenten bevat, maar niet duidelijk maakt waarom het onderzoek is uitgevoerd en waarom voor deze diepgang is gekozen.
Deze afweging moet vóór de uitvoering in je proces zijn opgenomen. De hoofdregel van artikel 23 AMLR is dat de identiteit van de cliënt en de UBO wordt geverifieerd voordat de zakelijke relatie wordt aangegaan of de incidentele transactie wordt uitgevoerd. De AMLR kent specifieke uitzonderingen op dit verificatiemoment. Die moet je afzonderlijk toetsen. Een risicogebaseerde aanpak biedt op zichzelf geen algemene ruimte om de verificatie uit te stellen.
De AMLR omschrijft een business relationship als een zakelijke, professionele of commerciële relatie met een cliënt die verband houdt met de beroepsactiviteiten van de meldingsplichtige entiteit. Bij het eerste contact wordt verwacht dat de relatie enige tijd zal duren of herhaald zal worden, of de relatie krijgt dat karakter later. Een schriftelijke overeenkomst is niet vereist.
De final draft kijkt onder meer naar doorlopende toegang tot diensten die onder het AML/CFT-kader vallen. Een registratie kan zulke toegang bieden. Een inschrijving voor een nieuwsbrief of toegang tot algemene informatie is daarvoor op zichzelf niet voldoende.
Voor verschillende niet-financiële beroepsgroepen, waaronder notarissen, accountants, belastingadviseurs en juridische dienstverleners, is een criterium toegevoegd dat specifiek ziet op de duur van de dienstverlening. De vraag is of de dienst meerdere handelingen over een aanzienlijke periode vereist. Ook diensten op verschillende momenten en verschillende soorten diensten aan dezelfde cliënt zijn relevant voor de beoordeling van herhaling. Duur en herhaling hoeven niet allebei aanwezig te zijn. Toets steeds de volledige AMLR-definitie; de criteria vormen geen uitputtende lijst.
Ook één opdracht kan dus een zakelijke relatie vormen. Het aantal facturen of het label ‘eenmalig dossier’ geeft geen afdoende antwoord. Leg bij de start vast wat je van de dienstverlening verwacht en beoordeel de kwalificatie opnieuw als de opdracht zich anders ontwikkelt.
Een occasional transaction is volgens de final draft een transactie, of dienstverlening die met een transactie samenhangt, buiten een zakelijke relatie. Dit begrip kan daarom ook relevant zijn voor een kantoor dat adviseert of begeleidt zonder zelf geld over te maken. Activiteiten buiten de materiële reikwijdte vallen door deze definitie niet alsnog onder het AML/CFT-kader.
Voor incidentele transacties geldt onder de AMLR een algemene CDD-drempel van EUR 10.000, in één handeling of via gekoppelde transacties. Voor bepaalde sectoren en transacties gelden lagere drempels. Bij een zakelijke relatie is CDD verplicht, ongeacht deze algemene transactiedrempel.
Ook bij incidentele transacties is het bedrag niet altijd doorslaggevend. De AMLR vereist bijvoorbeeld CDD bij de oprichting van een rechtspersoon of het instellen van een juridische constructie, ongeacht de transactiewaarde. Hetzelfde geldt bij een vermoeden van witwassen of terrorismefinanciering en bij twijfel over eerder verkregen identificatiegegevens.
Bij dienstverlening rond een transactie is de waarde van de relevante onderliggende transactie bepalend voor de drempel, exclusief transactie- en dienstverleningskosten. Het honorarium van jouw kantoor is dus niet de maatstaf.
Linked transactions zijn twee of meer transacties met een identieke of vergelijkbare herkomst, bestemming en doel, of met andere relevante kenmerken, binnen een bepaalde periode. Voor de toepasselijke drempel telt hun gezamenlijke waarde. Zo wordt voorkomen dat CDD kan worden omzeild door een transactie op te splitsen.
De final draft noemt onder meer dezelfde betrokken personen, bekende familie- of zakelijke verbanden, gezamenlijk optreden, dezelfde onderliggende aankoop en transacties die van elkaar afhankelijk zijn. Ook een korte tijdspanne kan relevant zijn. Wat ‘kort’ is, hangt in beginsel af van het bedrijfsmodel en het gebruikelijke transactieverloop. De bijzondere periode van één maand voor bepaalde wissel-, geldtransfer- en cryptodiensten is geen algemene termijn voor alle poortwachters.
De beoordeling berust op alle relevante feiten en omstandigheden. Een familieband of gedeeld digitaal kenmerk maakt transacties niet automatisch gekoppeld. Je mag zo’n kenmerk echter ook niet buiten beschouwing laten alleen omdat het op zichzelf onvoldoende bewijs vormt.
AMLA verduidelijkt dat je niet uitsluitend voor de koppelbeoordeling extra informatie hoeft te verzamelen als die informatie niet beschikbaar is en ook niet beschikbaar hoeft te zijn. Informatie die je wel hebt of behoort te hebben, moet je meenemen. Andere CDD-verplichtingen kunnen uiteraard een zelfstandige reden vormen om aanvullende gegevens op te vragen.
Gekoppeld betekent ook niet automatisch verdacht. De samenhang is in eerste instantie relevant voor de toepassing van de CDD-drempel. Of daarnaast een vermoeden ontstaat of een melding moet worden overwogen, vraagt om een afzonderlijke beoordeling.
De CDD-final draft werkt verschillende onderdelen van het cliëntenonderzoek uit. In hoofdlijnen gaat het om de volgende onderwerpen.
Deze opsomming is een overzicht en geen volledige gegevenslijst voor ieder dossier. De ontwerpen bevatten ook regels voor vereenvoudigd en verscherpt onderzoek, identificatie op afstand en elektronische identificatie. Voor alternatieve verificatie op afstand gelden voorwaarden en waarborgen. Een toegestuurde afbeelding van een identiteitsbewijs vormt niet vanzelf een afdoende verificatieproces.
Bij verificatie telt de kwaliteit van de bron. De final draft noemt onder meer de betrouwbaarheid, onafhankelijkheid en actualiteit van de informatie en het risico op vervalsing. Het dossier moet duidelijk maken hoe de informatie is gecontroleerd.
De CDD-final draft bevat een expliciete bepaling over proportionaliteit. De aard en omvang van het onderzoek moeten aansluiten bij het type en niveau van het risico. De wettelijke minimumvereisten blijven daarbij gelden.
Vooral bij het vaststellen van het doel en de aard van de dienstverlening biedt dit ruimte. De voorbeelden in artikel 16 vormen geen verplicht vragenformulier dat je volledig op iedere cliënt moet toepassen. Gebruik de informatie die nodig is om de relatie te begrijpen en betrek relevante gegevens die al beschikbaar zijn. Bij een laag risico kan informatie soms worden afgeleid uit het product, de dienst of het cliëntbeeld, mits dat voldoende inzicht geeft.
Dit vraagt om een onderbouwde keuze. De aanduiding ‘bekende cliënt’ verklaart op zichzelf niet waarom het onderzoek kan worden vereenvoudigd. Leg vast waarom het risico laag is, welke maatregel daarbij past en waarom de beschikbare informatie voldoende is. Bij een verhoogd risico kunnen juist aanvullende stukken nodig zijn over de herkomst van middelen of vermogen en de economische verklaring van een structuur.
Volgens het ontwerp kunnen PEP- en sanctiecontroles handmatig, geautomatiseerd of met een combinatie van beide worden uitgevoerd. De werkwijze moet effectief zijn en passen bij de omvang, complexiteit en activiteiten van de organisatie. Dit biedt geen algemene vrijstelling van sanctiecontroles voor cliënten met een laag witwasrisico. De kernverplichtingen rond gerichte financiële sancties blijven afzonderlijk bepalend.
AMLA heeft de hoofdlijnen behouden, maar de uitvoerbaarheid op verschillende punten verduidelijkt. De belangrijkste wijzigingen voor de praktijk volgen uit de ontwerpteksten en de beantwoording van de consultatie.
Bij de kwalificatie van relaties ligt de nadruk nu op doorlopende toegang tot diensten die relevant zijn voor het AML/CFT-kader. De eerdere verwijzing naar online registratie is aangepast. Voor de genoemde niet-financiële dienstverleners is daarnaast het criterium van meerdere handelingen over een aanzienlijke periode toegevoegd.
Bij gekoppelde transacties is de integrale beoordeling explicieter gemaakt. AMLA heeft ook verduidelijkt welke beschikbare informatie moet worden meegewogen en dat uitsluitend voor de koppelbeoordeling geen zelfstandige verplichting ontstaat om extra informatie te verzamelen.
Binnen CDD zijn de proportionaliteit en de ruimte om het doel en de aard van de dienstverlening gericht te onderzoeken verduidelijkt. Handmatige screening wordt duidelijker als beschikbare methode genoemd. Bij eigendomsstructuren zijn eerdere afzonderlijke bepalingen samengevoegd in artikel 11. Dit artikel biedt meer ruimte om te beoordelen wat de complexiteit van een structuur betekent voor het concrete risico.
Het eerdere afzonderlijke artikel over senior managing officials is verwijderd, omdat het onvoldoende toevoegde en verwarring kon veroorzaken over het onderscheid met UBO’s. De relevante AMLR-verplichtingen zijn daarmee niet verdwenen. Het ontwerp blijft in bepaalde situaties toestaan dat het kantooradres wordt gebruikt in plaats van het woonadres.
Boven op de AMLR zijn geen extra lagere CDD-drempels toegevoegd. Dit uitgangspunt is na de consultatie behouden en vormt geen nieuwe versoepeling. Wijzigingen in de RTS geven evenmin ruimte om wettelijke minimumvereisten uit de AMLR buiten toepassing te laten.
De onderstaande situaties zijn voorbeelden van FCCA op basis van de geanalyseerde ontwerpen. De uitkomst blijft steeds afhankelijk van de feiten, de toepasselijke reikwijdte en eventuele uitzonderingen.
Een ondernemer vraagt een notaris om een BV op te richten en de aandeelhoudersstructuur in te richten. Over een periode van enkele weken volgen meerdere besprekingen en conceptakten. Door de duur kan deze ene opdracht een zakelijke relatie vormen. Daarnaast noemt artikel 19(1)(c) AMLR de oprichting van een rechtspersoon als zelfstandige CDD-aanleiding, ongeacht de transactiewaarde.
Een bruikbaar dossier vermeldt vervolgens wie de cliënt vertegenwoordigt, wie uiteindelijk eigenaar is of zeggenschap heeft en welk doel de structuur heeft. Bij een holding met meerdere lagen is het aantal lagen relevant. Het concrete risico bepaalt echter of aanvullende informatie nodig is en welke informatie dat moet zijn.
Een accountants- of administratiekantoor verzorgt de administratie en jaarrekening van een onderneming en geeft gedurende het jaar advies. Deze terugkerende dienstverlening wijst op een zakelijke relatie. Losse opdrachtbevestigingen per jaar of per dienst veranderen dat niet vanzelf.
Gebruik de kennis uit de reguliere werkzaamheden om het cliëntbeeld te onderbouwen. Wat doet de onderneming, welke activiteiten zijn te verwachten en wie heeft de zeggenschap? Die informatie vormt ook het vertrekpunt voor ongoing monitoring. Daardoor wordt zichtbaar wanneer een nieuwe activiteit, aandeelhouder of geldstroom aanleiding geeft tot een herbeoordeling.
Een advocaat begeleidt een bedrijfsoverdracht met onderzoek, onderhandelingen en contractvorming. Voor zover deze activiteit onder de AMLR valt, moet de duur van de begeleiding expliciet worden beoordeeld, ook als het om één overdracht gaat. Voor de wettelijke CDD-drempel is het honorarium niet de waarde van de onderliggende transactie.
Begin bij de juiste reikwijdte. Niet iedere juridische dienst valt onder dezelfde AMLR-bepalingen. De specifieke regels en uitzonderingen rond het bepalen van de rechtspositie en gerechtelijke procedures moeten afzonderlijk worden getoetst. De RTS veranderen die afbakening niet.
Een wisselkantoor ziet dezelfde cliënt meerdere keren terugkomen. Voor dergelijke diensten noemt het ontwerp drie of meer transacties binnen twaalf maanden als criterium voor herhaling. Dit criterium ondersteunt de beoordeling of sprake is van een zakelijke relatie. Het is geen algemene telregel voor ieder type instelling of beroepsgroep.
Als meerdere incidentele transacties samenhang vertonen, beoordeelt het kantoor daarnaast of zij gekoppeld zijn en of hun gezamenlijke waarde de toepasselijke drempel bereikt. Herhaling, koppeling en een mogelijke verdenking hebben ieder een eigen functie. Leg deze afwegingen daarom afzonderlijk en navolgbaar vast.
Gebruik de final drafts om je huidige cliëntacceptatie en dossierinrichting gericht te beoordelen. FCCA adviseert de volgende voorbereidingen.
De final drafts maken het mogelijk om concreter met dossiers en beslissingen te oefenen. Het doel is een proces waarin medewerkers kunnen uitleggen waarom CDD wordt uitgevoerd, hoe het risico is beoordeeld en waarom de gekozen informatie en controles daarbij passen.
Dit artikel is gebaseerd op Verordening (EU) 2024/1624 (AMLR) en de AMLA-final reports van 30 september 2026 onder artikel 19(9) en artikel 28(1), gepubliceerd op 1 oktober 2026.
De AMLR is vastgesteld en in werking getreden. De verordening is in het algemeen vanaf 10 juli 2027 van toepassing. Voor de genoemde categorieën voetbalagenten en professionele voetbalclubs geldt 10 juli 2029.
De twee RTS hebben de status van AMLA final draft en zijn aan de Europese Commissie aangeboden. Daarmee zijn de gedelegeerde verordeningen nog niet door de Commissie vastgesteld. De teksten kunnen tijdens de verdere Europese procedure nog wijzigen. Definitieve regelgeving vereist verdere vaststelling en publicatie in het Publicatieblad van de Europese Unie.
AMLA stelt voor beide RTS vanaf zes maanden na hun inwerkingtreding toe te passen, met de genoemde uitzondering voor voetbalagenten en professionele voetbalclubs. Dit is een voorgestelde toepassingsregeling en nog geen vaststaande kalenderdatum.
Onderscheid daarom de datum waarop de AMLR van toepassing wordt, 10 juli 2027, van de uiteindelijke toepassingsdata van deze RTS.
De praktische aanbevelingen in dit artikel zijn bedoeld als voorbereiding. De final drafts vervangen de bestaande Wwft-verplichtingen op dit moment niet. Dit artikel bevat algemene informatie en is geen juridisch advies voor een individueel dossier.
